6. SINIF 6. ÜNİTE DEMOKRASİNİN SERÜVENİ BÜTÜN KONU ÖZETİ

6. ÜNİTE DEMOKRASİNİN SERÜVENİ
YÖNETİM BİÇİMLERİ
Demokrasi
Demokrasi yönetim şekli olmaktan ziyade bir yaşam biçimidir.Özgür bir seçim sistemi sonucunda seçilen temsilcilerden kurulan halk yönetimidir.
Demokrasinin temel ilkeleri
-Milli egemenlik
-Hürriyet ve eşitlik
-Hukukun üstünlüğü
-Siyasi partiler
-Seçimler ve temsil
-Çoğulculuk ve katılım
Demokrasinin yaşatılabildiği en iyi yönetim şekli cumhuriyettir.
Cumhuriyet
Halkın kendi kendini yönettiği yani yöneten kişilerin halk tarafından seçildiği yönetim şeklidir.
Türkiye cumhuriyet yönetim sistemiyle yönetilmektedir.
Temel ilkeleri
-Halk oyuyla seçilen kişiler devleti yönetir.
-Meclis kanun yapma gücüne sahiptir
-Yöneticiler belirli bir süre için seçilirler
-Hukuk üstünlüğü vardır
-İnsan haklarına önem verilir.
Monarşi
-Egemenlik bir kişiye aittir.Devleti o yönetir.Yönetici kral padişah hükümdar olarak bilinir.
Oligarşi
Bir gurup , sınıf ,yada ailenin hakimiyetine dayanan yönetim şeklidir.yöneticileri gurup kendi isteiğine göre seçer.
Teokrasi
Dine dayalı yönetim biçimidir.Tanrı adına hüküm ve yasaları koyan hükümdar veya kral tarafından din kurallarına göre yönetilir devlet.
Meşrutiyet yönetimi
maeşrutiyet: Monarşi+meclis tir yani yönetimin tek kişinin olduğu kadar meclisinde etkili olmasıdır

GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE DEMOKRASİNİN GELİŞİMİ
Demokrasinin doğuşu
M.Ö. 450: Atinada Aristo Eflatun ve Sokrates gibi düşünürlerin düşünce sistemi tarihe geçti. Site” denilen şehir devletlerinde kadınlar ve köleler site halkının dışında kabul ediliyordu. Yetişkin erkeklerin halk meclisinde konuşma ve oy kullanmaya hakkı vardı.

212 de :Roma imp. doğan herkese vatandaş olma hakkı tanındı
Demokrasinin ilk adımları
375 te:Roma İmparatorluğunda yurttaştık ve insan haklan kavramı gelişme göstermiştir.

1215 te: Magna carta-Büyük şart)İngiltere’de Kral I. John’un imzaladığı Magna Carta kralın yetkilerini sınırlarken halka da bazı hak ve özgürlükler tanıyordu. Magna Carta ile kralın sınırsız yetkilerine son verildi. Kimsenin yargılanmadan cezalandırılmayacağı ilkesini getirdi.

1689 da :İngiliz insan hakları bildirgesi habul edildi.Bu bildirge ile seçimlerin serbestçe yapılmasına ve mecliste ifade özgürlüğü imkanı tanıdı

18. yy. da: Avrupa aydınlanma felsefesiyle anayasal demokrasinin düşünce temelleri atıldı. Montesqieu güçler ayrılığını savunuyordu. Jean Jacgues Rousseau özgürlük eşitlik ve kardeşlik” sloganıyla 1762 – 1763 yıllarında “Toplumsal Sözleşme”yi yazdı. John Locke ise yaşama hakkı özel mülkiyet hakkı gibi insanların sahip olması gereken belirli özgürlükleri savundu.

1776 da: Amerikan bağımsızlık bildirgesi kabul edildi: yaşam hürriyet ve mülkiyet haklarıyla beraber mutluluğu arama hakkından söz edildi.

1789da: 1789 Fransız Bildirgesi: Çıkan isyansonucunda Fransız İnsan Bildirgesi yayımlandı. Bu bildiri temel insan haklarını “hürriyet mülkiyet güvenlik ve zulme direnme” olarak tespit etmektedir. Eşitlik özgürlük ve adalet düşüncesinin kitleler tarafından telaffuz edildiği ilk siyasal örnektir.
Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi yalnızca Fransızlar için değil bütün insanlar için geçerli olan bir bildirgedir. Bu yüzden evrensel niteliktedir.
Demokrasinin zor yılları

1945: II- Dünya Savaşının sonuçlarını gören devletler sürekli barışın sağlanması için
bir araya gelerek Birleşmiş Milletler örgütünü kurdu ve 1945 yılında Birleşmiş Milletler Antlaşması imzalandı.

Bu dönemdeki soğuk savaşla beraber demokratik hareketler azalmıştır
Demokrasinin bu günü
1948 de : Birleşimiş Milletler İnsan hakları Evrensel bildirgesi kabul edildi

1989: Almanya’da bulunan Berlin duvarının yıkılması ve Sovyetler Birliği ile Doğu Avrupa ülkelerinin dağılması bu ülkelerde demokrasinin yayılmasına zemin hazırladı.

1991 de: Sovyetler birliğinin dağılmasıyla birçok devlet komünist rejimler yerine demokrasi rejimine geçmiştir
GEÇMİŞTEN BU GÜNE İNSAN HAKLARI
Hammurabi Kanunları :MÖ 1800 lü yıllarda Babil krali hammurabi tarafından ortaya konumuştur.Dişe diş göze göz kanunu benimser.Kim ne suç işlemişse aynısı ona yapılırdı.
Veda hutbesi : MS 632 yılında Hz . Muhammed (s.a.v) tarafından tüm müslümanları toplayıp birçok konuda insanlara verdiği öğüdü kapsar.
Magna Cartha : MS 1215 İngilterede kral yurtsuz John un imzalamış olduğu belgedir.Kralın bile yasalardan üstün olmadığını kabul etmiştir.
Kanuni Sultan Süleyman ın Kanunları : 1520. Osmanlı hükümdarı Kanuni Sultan Süleyman tüm işlerini çıkardığı kanunları temel alarak yapmıştır.
İnsan Hakları ve Yurttaşlık Bildirgesi : 1789 Fransız milli meclisinde kabul edilen insanların haklarına önem veren bir belgedir.Milliyetçilik eşitlik ve özgürlük fikirleri tüm dünyaya yayılmıştır fransız ihtilaliyle.
Kanuni Esasi : 1876 da 2. Abdulhamid tarafından imzalanmıştır.lk türk ve Osmanlı Anayasası olarak kabul edilir.Kişi hak ve özgürlüklerinin üzerinde duran bir anlaşma olmuştur.
İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi : 1948 yılında Birleşmiş milletler tarafından yayınlanmıştır.Dünyadaki tüm insaların eşit olduğunu ve aynı özgürlüklere sahip olduğunu anlatmaktadır.

TÜRK TARİHİNDEKİ DEMOKRATİK GELİŞMELER
-2. Mahmud döneminde ayanlarla Senedd-i ittifak imzalanmıştır
-Tanzimat fermanıyla padişahın yetkileri sınırlandırılmıştır
-Islahat fermanıyla azınlıklara geniş haklar tanınmıştır
-Meşrutiyetin ilanıyla beraber halk yönetimde azda olsa söz sahibi olmuştur.
-1909 da 2.Meşrutiyetin ilanıyla türk tarihinin ilk anayasası olan Kanun-i Esasi çıkarılmıştır.
-23 nisan 1920 de Tbmm açılarak egemenlik kayıtsız şartsız milletindir.ilkesi uygulanmış egemenlik tamamen millete verilmiştir.
-29 Ekim 1923 te Cumhuriyet ilan edilmiştir.
-1926 da Medeni kanun kabul edilmiştir
-1945 de çok partili hayata geçilmiştir

 

 

1 Response

  1. Sevda dedi ki:

    Çok güzel ama proje ödevi yaptığım için koskocaman sayfaya bu kadar kısa kısa yazılar sığmaz çok kısa olduğu için monarşi oligarşi ve teokrasiyi başka sitelerden baktım

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir