DÜNYADA VE TÜRKİYEDE İKLİM (KUTUPLARDAN ÇÖLLERE İKLİM)

İKLİMLER VE İNSANLAR:

İKLİM: Geniş bir sahada, uzun yıllar devam eden Atmosfer olaylarının ortalamasına denir. İklimi inceleyen bilim dalına Klimatoloji denir.

HAVA DURUMU: Dar bir alanda, kısa süre içinde görülen hava olaylarına denir. Hava durumunu inceleyen bilim dalına Meteoroloji denir.

DÜNYADA GÖRÜLEN İKLİMLER:

Dünya üzerinde iklimler;

1.     Sıcak Kuşak

2.     Ilıman Kuşak

3.     Soğuk Kuşak

olmak üzere 3’e ayrılır. Bu iklim kuşaklarına dahil olan iklim tipleri şunlardır.

1. SICAK KUŞAK İKLİMLERİ:

A. Ekvatoral İklim:

Ekvator ve Ekvator’a komşu alanlarda görülür. Her mevsim düzenli ve bol yağış alır. Bu iklimin en yaygın olduğu yerler, Amazon ve Kongo Havzası ile Güney Doğu Asya Adaları’dır.

B. Tropikal İklim (Savan İklimi):

Ekvatoral iklim bölgesinin kuzey ve güneyinde iki kuşak halinde görülür. Yağışlar yaz aylarında düşer. Kış ayları kurak geçer. Kurak ve yağışlı olmak üzere iki dönem vardır. Bitki örtüsü Savan’dır

C. Muson İklimi:

Muson rüzgârlarının estiği güney, güney doğu ve doğu Asya’da görülür. Yazlar bol yağışlıdır. Kışlar ise kuraktır. Dünyanın en çok yağış alan yeri muson bölgesindedir. Muson iklim bölgelerinde muson ormanları görülür. Muson ormanlarının tipik ağacı Teak’tır. Savanlarda görülür.

D. Kurak İklim (Çöl İklimi):

Yağışın ve bitki örtüsünün az olduğu veya hiç olmadığı yerlerde görülür. Yıllık yağış miktarı 200-250 mm’nin altındadır. Çözülme çok fazla görülür. Dönenceler yakın alanlarda görülür. Büyük sahra, Taklamakan gibi çöller önemlidir.

2. ILIMAN KUŞAK İKLİMLERİ:

 A. Akdeniz İklimi:

Akdeniz kıyılarında görülür. Yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlı geçer. Bitki örtüsü Maki’dir.

B. Ilıman Okyanus İklimi (Karadeniz İklimi):

Orta kuşak karalarının batı kıyılarında ve Karadeniz kıyılarında görülür. Yazları serin, kışları ılıktır. Bitki örtüsü Ormanlardır.

C. Ilıman Karasal İklim (Karasal İklim):

Orta kuşak karalarının denizden uzak iç kesimlerinde görülür. Yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve kar yağışlıdır. En çok Kanada ve Sibirya’da etkilidir. İğne yapraklı ormanlar bitki topluluğunu oluşturur. Bu ormanlara Sibirya’da Tayga denir. Bitki örtüsü Bozkır(step)’dır.

 

3. SOĞUK KUŞAK İKLİMLERİ:

A. Kutup İklimi:

Bu gruba giren iklimler kutup ve kutup altı bölgelerinde görülür. Kutup ikliminin görüldüğü yerler her zaman kar ve buzla kaplıdır. Tarım yapılamaz. Güney Yarımküre’de Antarktika, Kuzey Yarımküre’de Grönland’da etkilidir. Bitki örtüsü yoktur.

B. Tundra İklimi:

Kutup altı iklimi olarak ta kabul edilir. Kutup iklimi ile bitişiktir. Yaz mevsiminde sıcaklığın biraz düşmesiyle buzlar ve kar erir. Bataklıklar oluşur. Yağışların çoğu bu aylarda görülür. Bitki örtüsü, çalılar, otlar ve yosunlardan oluşur. Bu bitki örtüsüne Tundra denir.

AÇIKLAMA: İklimlerin insanlar üzerinde önemli etkileri vardır. Her şeyden önce insanların giyimleri üzerinde etkilidir. Sıcak ve soğuk iklimlerde ekonomik faaliyetler sınırlı olduğu için insanlar geçimlerini zor karşılarlar. İklimler doğal kaynakları da etkilerler. Ilıman iklimlerde doğal kaynaklar daha fazladır. İklim tipleri insanların konut tiplerini de etkilemektedir.

TÜRKİYE’DE DÖRT MEVSİM:

TÜRKİYE’DE GÖRÜLEN İKLİMLER:

Türkiye’de farklı özelliklere sahip 3 farklı iklim tipi görülmektedir.

1. Akdeniz İklimi

2.     Karadeniz İklimi

3.     Karasal İklim

1. AKDENİZ İKLİMİ:

Yazları sıcak ve kurak, kışları ılıman ve yağışlıdır. Yağışlar yağmur şeklindedir. Yağışların çoğunluğu kış ve ilkbaharda düşer. Bitki örtüsü Makidir. Ülkemizde Akdeniz, Ege ve Marmara kıyıları boyunca görülür.

2. KARADENİZ İKLİMİ:

Yazları serin, kışları ılıktır. Her mevsim yağışlıdır. Yağışlar yağmur şeklinde görülür. Bitki örtüsü Ormanlardır. Ülkemizde Karadeniz kıyıları boyunca görülür.

3. KARASAL İKLİM:

Yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve kar yağışlıdır. Bitki örtüsü Bozkır (step)’dır. Ülkemizde İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Güney Doğu Anadolu bölgeleri ile birlikte; Marmara’da denizden uzak iç kesimlerde, Ege’de İç Batı Anadolu Bölümü’nde, Akdeniz ve Karadeniz Bölgeleri’nin dağların iç kesimlerinden itibaren iç bölümlerinde görülür.

NOT: Ülkemizde üç iklim tipinin birlikte görüldüğü tek bölgemiz Marmara Bölgesi’dir. Ege’de dağlar denize dik uzanır. Karadeniz ve Akdeniz Bölgelerinde dağlar denize paralel uzanır.

İKLİMLERİN OLUŞMASINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER:

 1-Enlem: Dünya’nın şeklinden dolayı Ekvator’dan kutuplara gidildikçe sıcaklık düşer.

2-Yükselti: Yükseklik arttıkça sıcaklık azalır. Türkiye’de batıdan doğuya gidildikçe yükselti artar, sıcaklık azalır.

3-Dağların Uzanışı: Karadeniz ve Akdeniz kıyılarında dağlar denize paralel uzanır, bu nedenle deniz etkisi iç kısımlara kadar giremez, kıyılar bol yağış alır. Ege kıyılarında dağlar denize dik uzandığından deniz etkisi iç kısımlara kadar sokulabilir.

4-Yer şekilleri: Dağlar, ovalar, denizler, göller vb.

5-Denizellik-Karasallık: Denize kıyısı olan yerlerde iklim ılıman, deniz etkisi görülmeyen yerlerde karasal iklim görülür.

5-Rüzgârlar: Türkiye’de kuzeyden esen rüzgârlar sıcaklığı düşürürken, güneyden esen rüzgârlar sıcaklığı arttırır.

6-Bakı: Dağların güneye bakan yamaçlarının daha sıcak olması bakı faktörüdür.

You may also like...

7 Responses

  1. gbvmb dedi ki:

    buneya h

  2. Zehra dedi ki:

    Çok güzel olmuş tşk ederim bunlar bana çok yardımcı oldu saolun… <3 🙂

  3. AuraKingdomÜyesi(Female) dedi ki:

    Ya bişi dicem benim bu cevapla bi alakam yok da cevap çok uzun 😀 daha kısa olabilirdi jshhfgs bu arad bn kızım ahsjkgjs 😀 AuraKingdom oynyanlar pls bnı eklesinler (faceden 😉 sorularınızı cevaplarımm)

  4. adssadsad dedi ki:

    wdwazxsasad

  5. kendinide unutsaydın dedi ki:

    Muson iklimi neden yok? onun dışında çok güzel olmuş eline sağlık.

  6. kendinide unutsaydın dedi ki:

    Ayyy çok pardon muson varmış.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir